Trabzon'da Port Takılması (Port-a-Kat)
Trabzon'da port takılması: kemoterapi ve uzun süreli damar yolu. Trabzon İmperial Hastanesi – Uzm. Dr. Doğukan Atabay.
Port (port-a-kat), kemoterapi, uzun süreli antibiyotik veya beslenme tedavisi gibi tekrarlayan damar yolu gerektiren durumlarda cilt altına takılan hazne ve kateter sistemidir. Hazne cilt altında kalır; özel iğneyle bu hazneye girilerek damar yolu sağlanır. Her seansta yeni damar aramak gerekmez; hasta konforu artar, damar hasarı azalır.
Nasıl çalışır? Hazne cilt altında, genelde göğüs duvarına yerleştirilir; ince kateter hazneden çıkıp büyük toplardamar (subklavyen veya juguler ven) içine gider. İlaç veya sıvılar hazneye verilerek doğrudan dolaşıma katılır. Kullanılmadığı dönemde periyodik heparin ile yıkama tıkanıklığı önler.
Kimlere? Kemoterapi alacak onkoloji hastaları, uzun süreli damar içi antibiyotik veya parenteral beslenme gereken hastalarda tercih edilir. Tekrarlayan kan alma veya ilaç uygulaması gereken durumlarda da kullanılır. Enfeksiyon riski veya ciddi pıhtılaşma bozukluğu olanlarda önce değerlendirme gerekir.
Uygulama:
Port takılması genelde genel anestezi veya sedasyonla, floroskopi veya ultrason eşliğinde yapılır. Küçük kesiyle hazne cilt altına yerleştirilir; kateter damar içine ilerletilir. Süre yaklaşık 45–90 dakika; kısa süreli takip sonrası taburcu edilir.
Bakım: Cilt iyileşene kadar giriş bölgesi kuru tutulur; sonrasında normal banyo yapılabilir. Kullanımda steril teknik şarttır. Bakımı yapıldığında port aylarca veya yıllarca kullanılabilir. Artıları: güvenli ve uzun süreli damar erişimi, daha az tekrarlayan venöz girişim ve hasta konforu. Port takılması Ortahisar İmperial Hastanesi'nde Uzm. Dr. Doğukan Atabay tarafından uygulanıyor.
Dikkat edilecekler: Kullanılmıyorsa periyodik heparin flaşı (genelde 4–6 haftada bir) tıkanıklığı önler. Kızarıklık, ateş veya ağrı olursa hemen hekime başvurun. Port bölgesine darbe almaktan kaçının. MR çekilecekse port tipinin MR uyumluluğu kontrol edilmelidir.
Detay: İşlem genelde göğüs duvarından subklavyen veya juguler vene kateter yerleştirilerek yapılır. Floroskopi ile kateter ucu doğru konumda kontrol edilir. Cilt altındaki hazne elle hissedilir; enjeksiyonlar bu noktadan yapılır. Kemoterapi öncesi port takılması tedavi sürecini kolaylaştırır.
Çıkarılması: Tedavi bitip port gerekmediğinde çıkarılabilir; işlem girişimsel radyoloji veya cerrahi ile yapılır. Enfeksiyon veya tıkanıklık gelişirse port çıkarılıp gerekirse yenisi takılabilir. MR çekilecekse port tipinin MR uyumluluğu üretici bilgisiyle kontrol edilmelidir.
